Xin chào các bạn, đây là Radio Hiểu con – Yêu con của chuyên trang Embehanhphuc.vn – một tổ chức có sứ
mệnh thúc đẩy nhận thức của cha mẹ, nhà giáo dục, giáo dưỡng và công chúng về trẻ thơ và năng lực tiềm
tàng của trẻ trong 6 năm đầu đời. Radio Hiểu con – Yêu con là một kênh Radio trả lời các câu hỏi thực tế phát
sinh trong những tình huống khó khăn giữa cha mẹ và con cái trong gia đình. Thông qua việc phân tích tình
huống và đi theo kim chỉ nam ‘dõi theo trẻ’ chúng tôi giúp phụ huynh thấu hiểu tâm lý sau các hành vi, hoạt
động của con trẻ và từ đó yêu con theo cách tôn trọng và nhân văn hơn. Để mái nhà và cha mẹ sẽ luôn là tổ
ấm của con trong suốt cuộc đời.
Radio hôm nay sẽ trả lời câu hỏi khá dài từ một thính giả ẩn danh, 33 tuổi đến từ tp Hồ Chí Minh. Chúng tôi xin
phép tách câu hỏi của phụ huynh này thành 2 phần để giúp người nghe nắm được vấn đề của câu hỏi và câu
trả lời rõ ràng hơn.
Phần 1 của câu hỏi: Chào chương trình, mình đang là một người mẹ của bé trai 29 tháng. Mình rất quan tâm
đến việc nuôi dạy con, cách tương tác với con hằng ngày, cách tiếp cận con phù hợp khi con giận dữ/không
theo cách người lớn mong muốn. Mình cũng đọc rất nhiều sách và các bài viết của các coach parent (huấn
luyện viên cho phụ huynh) trên mạng xã hội. Mình thực sự biết là việc đánh hay quát mắng trẻ là không nên và
thực sự không khuyến khích. Mình cũng đã cố gắng để giữ bình tĩnh để tiếp cận con một cách nhẹ nhàng
nhưng vẫn không thể khiến mình là một người mẹ hoàn hảo không quát mắng con, vẫn có một đôi lúc mình vì
mệt mỏi mà không kiềm chế bản thân. Mình biết được nguyên nhân có lẽ do mình là người chăm bé chính nên
gần như mình ít được chia sẻ việc chăm và chơi vơi bé. Chương trình có thể giúp mình vài lời khuyên được
không?
Trả lời: Chào bạn, điều đầu tiên Embehanhphuc thực sự đồng cảm với tất cả những cảm xúc, bất lực, giận dữ,
và những hi vọng mà bạn gói ghém trong câu hỏi gửi đến cho chúng tôi. Những thông tin mà bạn cung cấp,
đồng thời hành động gửi thư cho chúng tôi để tìm kiếm sự trợ giúp, thể hiện ra rằng, bạn luôn nghĩ về con và
mong muốn chuyển hóa bản thân để xứng đáng hơn với con trẻ – người mà bạn hết mực yêu thương. Như kết
quả của một nghiên cứu uy tín kéo dài đến 80 năm của Đại Học Harvard cho thấy rằng chất lượng của các mối
quan hệ chính là thứ quyết định hạnh phúc của cuộc đời con người. Vậy rõ ràng mối quan hệ của ta với con là
phải là một trong những mối quan hệ mà chúng ta đầu tư thời gian và năng lượng nhiều nhất vào đó. Và nhờ
vậy mối quan hệ này trở thành nền tảng của hạnh phúc cho cả cuộc sống của ta và của con. Bạn đang đặt trọng
tâm của sự quan tâm của mình một cách đúng đắn khi thực sự nghiêm túc trong hành trình nuôi dạy con của
mình. Và chúng tôi cũng đồng cảm với bạn rằng hành trình này không hề dễ dàng. Mỗi đứa trẻ là một cá nhân
độc đáo và riêng biệt, và vì thế, vấn đề mà đứa trẻ đó mang đến cho ba mẹ cũng độc đáo và riêng biệt như
nhân cách của chúng. Chúng ta sẽ không thể tìm kiếm được một lời khuyên ‘hoàn hảo’, ‘chính xác’ từ bất kỳ
cuốn sách nuôi dạy trẻ, bất kỳ khóa học làm cha mẹ hay bất kỳ chuyên gia phụ huynh nào. Chúng ta tìm hướng
dẫn đó từ chính con thơ của mình. Nhưng điều đó cũng không đồng nghĩa với việc là chỉ nhìn và quan sát con
là chúng ta đã tìm ra giải pháp cho các tình huống diễn ra từng phút giây trong tương tác của ta với con. Chúng

ta cần mở khóa một số cánh cửa nhất định, trước khi chúng ta mở tiếp các cánh cửa của hành trình đồng hành
cùng với sự phát triển của con.
Cánh cửa đầu tiên bạn cần mở ra, đó là cánh cửa để nhìn vào chính mình, cánh cửa để tự soi chiếu lại bản
thân. Với những mô tả trong câu hỏi của bạn, chúng tôi nhận thấy nhiều hành động của bạn khi tức giận, quát
mắng có thể được thực hiện trong vô thức. Bạn không thiếu hiểu biết về việc làm cha mẹ, bạn không thiếu kỹ
năng nuôi dạy con. Nhưng những thứ kiến thức, kỹ năng đó không giúp được nhiều cho bạn trong những tình
huống này. Trước hết, người làm cha mẹ cần tỉnh thức trong những khoảnh khắc hiện diện bên con, tách biệt
nhân cách của con khỏi nhân cách của chúng ta, và tương tác với con mà không bị những ảnh hưởng của
những trải nghiệm trong vô thức của chúng ta điều khiển. Để làm được điều đó, ta cần nhận diện được cái tôi
của bản thân mình, nhận diện những cảm thức, những nỗi đau bị chôn vùi từ thời thơ ấu. Đây là một hành
trình dài lâu và đòi hỏi nỗ lực tự thân, sự tỉnh thức không đến với bạn sau một vài ngày, một vài tuần. Nhưng
bất kỳ ai cũng có thể bắt đầu đặt bước chân lên con đường tỉnh thức này và càng ngày càng đi xa hơn về phía
chân lý để hiểu mình, và từ đó nhìn thấu suốt được mối quan hệ giữa mình và người khác – mà trong trường
hợp của này là với con của bạn. Đây là con đường chuyển hóa về mặt tinh thần và trên con đường này bạn nên
tìm cho mình một người thầy. Và điều này thì Embehanhphuc phải thừa nhận là chúng tôi không giúp được
cho bạn, bạn cần tự đi tìm. Người thầy này có thể dưới hình hài một con người cụ thể, một khóa trải nghiệm
chuyển hóa, một cuốn sách giàu tính tinh thần. Người thầy về mặt tinh thần này sẽ đưa cho bạn những hướng
dẫn, kỹ thuật cụ thể để bạn có thể gõ cửa, và đánh thức những hiểu biết về bản thân mình – những hiểu biết
quan trọng mà đáng lẽ chúng ta cần có trước khi chúng ta trở thành cha, thành mẹ.
Hầu hết chúng ta lớn lên và trở thành cha mẹ mà không có bất kỳ sự chuẩn bị nào về mặt tinh thần. Chúng tôi
không nói đến các khóa học hay sách hướng dẫn làm cha mẹ hay nuôi dạy con. Bởi hầu hết những nguồn
thông tin đó đều chỉ tập trung về mặt kỹ thuật và trong mối quan hệ của ta với một đứa trẻ ĐÃ RA ĐỜI. Trong
khi đáng lẽ chúng ta cần được chuẩn bị sớm hơn nữa, trước cả khi chúng ta quyết định có con, mà lý tưởng
nhất là trước cả khi chúng ta quyết định kết đôi với một người nào đó. Bởi để sẵn sàng sinh một đứa trẻ ra đời,
chúng ta cần hiểu về đứa trẻ bên trong của chúng ta, và sẵn sàng hàn gắn, chữa lành đứa trẻ bên trong ta thì
khi đó chúng ta mới tỉnh thức trong mối quan hệ với đứa trẻ mà chúng ta vừa sinh ra. Nhưng điều đó cũng
không có nghĩa là bây giờ khi đã có con rồi thì chúng ta không thay đổi được. Chúng ta không cần phải chờ đợi
bất kỳ giây phút nào để trở nên tỉnh thức. Và may mắn thay, con trẻ lại mang đến cho chúng ta thật nhiều cơ
hội để chúng ta chuyển hóa. Những khó khăn, bối rối rất đời thường của công việc làm cha mẹ, lại là cơ hội cho
hạt giống tỉnh thức nảy mầm. Thế nên với những người ĐANG làm cha mẹ rồi, hãy tận dụng những giây phút
bên con để thành một phương tiện trên con đường thức tỉnh. Trong hành trình này, chúng tôi xin giới thiệu với
bạn cuốn sách Làm cha mẹ tỉnh thức, của tiến sĩ Shefali Tsabary, cuốn sách làm cha mẹ duy nhất được Dalai
Lama viết lời giới thiệu. Cuốn sách này không cung cấp kỹ thuật dạy con, hay các kiến thức về sự phát triển của
trẻ, nhưng chúng tôi hoàn toàn tin tưởng rằng, cuốn sách sẽ là kim chỉ nam để bạn tận dụng tối đa các cơ hội
mà con trẻ mang lại để chuyển hóa bản thân mình. Và chuyển hóa bản thân mình là CON ĐƯỜNG DUY NHẤT
để nuôi dạy con trẻ một cách thuận tự nhiên, để hành trình này và mối quan hệ cha mẹ và con mang lại hạnh
phúc cho cuộc đời của cả 2 bên.

Và điều cuối cùng mà Embehanhphuc xin gợi ý cho bạn đó là hãy dành thời gian chăm sóc tâm hồn của bạn.
Nếu bạn thực sự cảm thấy lý do đến từ việc bạn là người chăm sóc chính của em bé; và chăm sóc một em 29
tháng tuổi là một công việc vất vả đòi hỏi cả những nỗ lực rất lớn về thể chất và tinh thần. Thì hãy tạm dừng và
dành cho bạn những cơ hội ngắn để ‘hít thở’, và nạp năng lượng cho bản thân. Bạn có thể nhờ người nhà trông
bé hoặc thuê người giữ trẻ đáng tin cậy, tuần 1, 2 lần, mỗi lần vài tiếng. Và dành riêng vài tiếng đó để tự
thưởng cho mình được làm những việc yêu thích của như là đi xem phim, đi bơi, đi thăm bạn thân, đi phòng
trà, hay hẹn hò với chồng… Bạn xứng đáng có thời gian riêng để làm giàu lại cảm xúc của mình. Điều đó không
chỉ tốt cho sức khỏe tâm lý của bạn, mà khi bạn quay lại với bé với năng lượng tràn đầy và giàu cảm xúc hơn thì
em bé hấp thụ tất cả những năng lượng và cảm xúc tích cực đó. Còn nếu vì muốn hi sinh thời gian cho con, và
trở thành một phiên bản đầy căng thẳng và mỏi mệt, thì vô tình bạn đang tạo điều kiện cho con hấp thụ những
căng thẳng và tiêu cực đó vào người. Trẻ thơ cần người chăm sóc sức khỏe thể chất và cần cả người chăm sóc
sức khỏe tâm lý. Quan tâm đến sức khỏe tâm lý tinh thần của chính mình cũng là cách để làm giàu tinh thần
của con. Đừng cảm thấy có lỗi với việc dành thời gian để chăm sóc bản thân mình. Quan trọng là tìm một
người đáng tin cậy để giữ bé, và khi đi hãy đi một cách đàng hoàng sau khi thông báo với con một cách tôn
trọng ‘Mẹ sẽ đi cà phê với bạn của mẹ hôm nay. Cô Tư sẽ ở nhà cùng với con. Mẹ sẽ về với con khi mẹ xong
việc.’ Bé hoàn toàn có quyền thể hiện mọi cảm xúc với việc chia xa này nên hãy công nhận những cảm xúc đó,
nhưng phân tách những cảm xúc đó của con ra khỏi quyết định hiện tại của bạn. Bạn có thể nói với bé ‘Con
khóc vì mẹ không ở nhà với con. Mẹ ôm con chút nhé. Rồi mẹ sẽ trao lại con cho cô. Mẹ hiểu là con nhớ mẹ,
nên mẹ sẽ về ngay sau khi xong việc’. Tuyệt đối không trốn con đi, sự thẳng thắn của bạn truyền một bài học
rất rõ ràng và quan trọng với cuộc đời của bé ‘Chúng ta yêu nhau và gắn kết với nhau, đồng thời chúng ta độc
lập với nhau. Chúng ta hạnh phúc khi bên cạnh nhau và cũng có thể hạnh phúc như vậy khi một mình. Và tôn
trọng nhu cầu của mỗi bên là cơ sở cho một gắn kết lành mạnh’. Tương tự, có những ngày bạn mệt, bạn ốm,
hãy nhờ ba của bé ngủ với bé, và bạn hãy dành 1 đêm nghỉ ngơi một mình. Hãy nhớ, tất cả những lúc dừng lại
và xạc pin này, là một trong những yếu tố thiết yêu để mỗi lần hiện diện bên con trọn vẹn và tràn đầy hơn.
Nên đừng ngần ngại nhé!
Phần thứ 2 của câu hỏi: Ngoài ra, mình có câu hỏi này về con muốn hỏi. Bé hiện đang uống sữa tươi dạng hộp
mỗi ngày 3 hộp, bé tự gỡ lấy ống hút và thọc uống. Trước kia bé tự uống rất nhanh và hợp tác, uống hết sữa
rồi mang đi vứt rác luôn. Gần tuần nay bé uống giữa chừng rồi bóp sữa tung toé khắp nhà và cười sặc sụa,
mình biết là bé mới khám phá ra hành động này và thấy vui vì được nghịch sữa như vậy, rồi phun sữa khắp áo
quần và sàn. Vài lần đầu mình nhẹ nhàng nói bé không phun và bóp sữa nữa nhé, rồi nhờ bé lau phần sữa
vương vãi và bé hợp tác lau. Nhưng càng về sau bé càng muốn nghịch và bóp phun mạnh hơn, thì mình nghiêm
túc nói bé không được như vậy và không cho bé uống sữa 1 ngày hôm sau. Qua 1 ngày, đến hôm nay uống lại
bé vẫn bóp và phun, lần này là bé ở với ba, ba vì bực mình không kiềm được nên đã tét mông bé. Lúc khác
mình cho bé uống nói nhỏ nhẹ là con đừng bóp sữa nhé và ngồi canh thì bé không bóp, còn không canh và bóp
và phun. Cho mình hỏi có phải do bé thích chơi với nước, với sữa và bé không được thoả mãn niềm đam mê
chơi tự do với nước, sữa mà khi uống sữa bé thích làm như vậy, cho dù bé biết ba mẹ không thích vẫn cứ làm.
Trước khi uống mình có hỏi bé muốn uống không, bé nói có nên không biết bé có không thích loại sữa này nữa
hay không? Mình cám ơn chương trình

Trả lời: Tất cả những giải pháp lúc nãy mà chúng tôi chia sẻ là dành cho chính bạn. Nó là phần đầu tiên trong 2
phần quan trọng để bạn thay đổi mối quan hệ mà bạn đang có với con. Bạn sẽ cần phải thực hiện phần đầu
tiên trước bởi vì đó là phần nền tảng cho phần tiếp theo. Phần thứ 2 này, quan trọng không kém đó là nâng
cao hiểu biết về nhu cầu của trẻ và tìm cách đáp ứng những nhu cầu đó theo cách phù hợp với điều kiện gia
đình.
Trong tình huống của bạn gửi về cho chương trình, bạn đã nhận ra được rằng bé đang khám phá. Khám phá là
một trong những khuynh hướng tự nhiên của con người mà bất kỳ ai cũng có bất kể quốc tịch, địa vị, độ tuổi,
học vấn… Từ khi chúng ta sinh ra cho đến tận cuối đời, mỗi chúng ta đều được thúc đẩy bởi khuynh hướng
này. Tuy nhiên với mỗi độ tuổi thì cách mà khuynh hướng này thể hiện ra là khác nhau dựa vào khả năng trí
tuệ, vận động, ngôn ngữ của con người trong giai đoạn đó. Ví dụ một em bé sơ sinh có thể khám phá mùi vị
của những món ăn dặm mà mẹ cung cấp cho em. Còn một người trưởng thành thì khám phá sao hỏa, hoặc
đơn giản là khám phá cách nấu một món ăn mới, hay tìm một con đường mới để về nhà. Thường chúng ta chỉ
nghĩ rằng trẻ nhỏ mới khám phá, nhưng thực ra đó là một khuynh hướng tâm lý đặc trưng của con người mà ai
cũng có. Khi hiểu được điều này, ta sẽ thấy đồng cảm hơn với con, và nhận ra rằng con và ta, thực ra rất giống
nhau và đều rất con người. Một cách tự nhiên, với sự hiểu biết này, ta sẽ trở nên dễ chấp nhận hơn những
biểu hiện khám phá của con.
Với một em bé dưới 3 tuổi, thì hoạt động khám phá của em lại càng cần được khuyến khích hơn nữa, bởi đó là
cách để qua đó em hiểu về thế giới mà em vừa được sinh ra. Trẻ như tờ giấy trắng, hay như cái bình rỗng, có
nghĩa là tâm trí của trẻ, trí tuệ của trẻ còn rất hoang sơ, chỉ đang trong giai đoạn tiềm ẩn. Nhưng cha mẹ và
thầy cô, không thể rót kiến thức vào cho trẻ. Người duy nhất thực hiện việc học tập này này đó là CHÍNH TRẺ
thông qua cách thu thập thông tin từ các kích thích trong môi trường. Và trẻ thực hiện dưới hình thức của
khám phá. Học tập trong những năm đầu đời chính là khám phá. Không cho trẻ khám phá, tương đương với
việc không cung cấp thức ăn cho trí tuệ và tâm trí của trẻ. Sự khác nhau giữa khám phá của trẻ thơ và khám
phá của người lớn nằm ở chỗ, trẻ khám phá một cách vô thức (trẻ bị thôi thúc bởi tự nhiên), còn người lớn thì
thường có chủ ý, có ý thức về việc mình làm. Em bé nhà bạn cũng không ngoại lệ. Ban đầu bé không bóp hộp
sữa với chủ đích làm ba mẹ phát điên, bé bóp hộp sữa để hiểu thế giới vật lý xung quanh vận hành như thế
nào, và con người tương tác với thế giới vật lý đó theo cách thế nào. Tuy nhiên, cách phản ứng của ba mẹ với
các hoạt động của con trẻ, lại truyền đi nhiều thông điệp đến con mà không phải khi nào chúng ta cũng hình
dung được hết. Liệu bạn có đang truyền đi thông điệp rằng ‘Con không nên khám phá. Con hãy chỉ làm theo
cách mẹ chỉ cho con thôi. Khám phá sẽ bị tét vào mông. Khám phá của con thật nực cười, không có giá trị,
không được ai ghi nhận’… Hãy suy nghĩ xem phản ứng của chúng ta sẽ tác động như thế nào đến lòng tự tin, tự
trọng, niềm ham học hỏi, sự tò mò và nhiệt huyết với khám phá của con trẻ. Liệu những cách phản ứng này có
cùng hướng và có đang hỗ trợ các mục tiêu dài hạn của việc nuôi dạy con trẻ của chúng ta không? Chúng tôi tin
hầu hết cha mẹ đều muốn con lớn lên trở thành con người sáng tạo, biết cách giải quyết vấn đề, kiên trì, ham
học hỏi, tự tin. Vậy ngay từ giai đoạn mà nền tảng nhân cách của bé đang được xây dựng, với mỗi hành động
phản hồi con, hãy chủ đích nuôi dưỡng những giá trị này. Độ tuổi dưới 3 tuổi, mẹ tự nhiên thúc đẩy đứa trẻ
đang khám phá vô thức để học tập về thế giới xung quanh, nhưng nếu chúng ta không khuyến khích hình thức

học tập tự thân này, thì sớm thôi, trong giai đoạn 3-6 khi trẻ bắt đầu trở nên có ý thức, ta sẽ thấy trẻ bắt đầu
có những biểu hiện nản lòng, chán nản và không háo hức với việc học tập như những năm đầu tiên của cuộc
đời.
Bạn có thể có hàng chục lời giải thích cho việc dừng trẻ, như là vì phí phạm thức ăn, hay dơ bẩn môi trường,
hay là vì muốn ‘rèn’ cho trẻ biết nghe lời từ nhỏ… Nhưng bạn chỉ có duy nhất 1 lý do để đón nhận những hình
thức khám phá của con, đó là ‘Con cần khám phá để phát triển tâm trí của con’. Nói như vậy không có nghĩa là
embehanhphuc không đưa ra giải pháp cho bạn để xoay chuyển tình huống này. Nhưng trước khi cung cấp giải
pháp, chúng tôi muốn cung cấp cho bạn lăng kính để bạn soi chiếu lại tình huống và tự cân nhắc các giải pháp
dựa trên việc đặt sự phát triển của trẻ ở trung tâm.
Trên thực tế, không chỉ em bé mà ngay cả với người lớn, chúng ta đều khám phá nhưng đôi khi một số biểu
hiện của sự khám phá của chúng ta không được chấp nhận. Có thể vì sự khám phá đó gây hại cho chính bản
thân, cho người khác hay cho môi trường… Đó là lúc chúng ta cần điều hướng trẻ và cung cấp cho trẻ phương
tiện khác để thực hiện việc khám phá tương tự. Trí tuệ của trẻ trong độ tuổi này còn chưa đủ phát triển để bạn
có thể dạy trực tiếp bằng lời, để giảng giải cho con việc đó nên hay không. Giai đoạn dưới 6 tuổi, tâm trí của trẻ
đang trong quá trình xây dựng, thế nên nếu muốn tác động đến tâm trí của trẻ, ta sẽ cần dùng các cách gián
tiếp. Gián tiếp có nghĩa là chúng ta có thể điều chỉnh môi trường và từ đó môi trường điều chỉnh hành vi của
bé. Trong trường hợp của bé nhà bạn, nếu như những lần đầu bé bóp hộp sữa và thấy hệ quả là sữa vung vãi
khắp nơi và rất thích thú với khám phá của mình, bạn có thể điều hướng bằng cách lấy cho bé một cái tô hoặc
nồi để bé vẫn được bóp sữa nhưng hạn chế lãng phí thức ăn vương vãi ra sàn. Sau khi bé bóp xong, hướng dẫn
bé rót sữa từ nồi ra một cái ly lớn để uống tiếp. Trẻ trong độ tuổi này rất yêu thích các hoạt động như vậy. Khi
bé lặp đi lặp lại việc bóp sữa, bạn có thể thay đổi môi trường bằng cách không mua sữa hộp nhỏ uống từng lần
mà mua hộp lớn và mỗi lần rót sữa ra ly cho bé uống trực tiếp từ ly. Khi bé uống sữa từ ly và chủ đích nghiêng
ly để đổ sữa ra ngoài, chúng ta thiết lập giới hạn bằng cách nói với bé. ‘Sữa là để uống. Con cầm uống thế này
nè.’, và làm mẫu cho bé thấy cách cầm ly, đưa lên miệng uống thật chậm rãi. Nếu bé vẫn lặp lại việc đổ sữa,
chúng ta duy trì giới hạn bằng cách nói ‘Sữa là để uống. Mẹ thấy con đã không còn muốn uống nữa nên mẹ sẽ
cất ly sữa đi’, và chủ động cất ly sữa của bé và dọn dẹp. Cho bé hợp tác cùng khi dọn nhưng không kỳ vọng bé
dọn hết hoặc lúc nào cũng dọn. Ở độ tuổi của bé, bé sẽ chỉ dọn dẹp khi thích, chứ chưa hình thành ý thức về
trách nhiệm nên kỳ vọng bé dọn hết là kỳ vọng sai độ tuổi. Chúng ta cần kiên nhẫn làm mẫu và sẽ đến một
ngày trẻ sẽ có thể tự chủ động dọn dẹp một cách độc lập.
Song song với đó, bạn tạo điều kiện để bé vẫn được thực hiện những khám phá của mình như là giữ lại những
hộp sữa cũ và cho nước vào đó để trẻ bóp. Những hoạt động như vậy có thể thực hiện trong nhà tắm hoặc
ngoài sân vườn. Hướng dẫn trẻ cho hộp không vào thau nước, đè hộp cho khí trôi ra ngoài và nước chiếm chỗ
bên trong, rồi lấy hộp sữa ra và bóp nước. Chúng tôi đảm bảo là trẻ sẽ say mê quan sát các hiện tượng như vậy
và lặp đi lặp lại rất nhiều lần. Trẻ ở độ tuổi dưới 4 tuổi rất yêu thích các hoạt động về nước, hãy tạo điều kiện
và khuyến khích bé bằng cách cung cấp cho bé nhiều phương tiện khác nhau. Vd: cho bé phễu và 1 chai nước
lớn để rót nước vào phễu, cho bé một số vật liệu từ tự nhiên để thử hiệu ứng chìm nổi, hay là xếp thuyền và
thả thuyền, hoặc hướng dẫn bé cọ bàn ghế với nước và xà phòng …

Và chỉ đơn giản là thay đổi cách nhìn nhận, thay đổi cách tiếp cận, cung cấp phương tiện khác cho sự khám
phá, là bạn đang vừa cung cấp thức ăn cho trí tuệ của trẻ, vừa bảo vệ sự tin và lòng tự trọng của bé. Chúng tôi
tin, bé sẽ hạnh phúc khi những năng lượng sáng tạo do mẹ tự nhiên bạn cho bé được đưa vào sử dụng trong
những hoạt động phù hợp với điều kiện của gia đình. Hi vọng những định hướng này sẽ giúp bạn chuyển hóa
được mối quan hệ với con của bạn. Thân mến,
Em bé hạnh phúc xin kết thúc Radio số này tại đây. Nếu bạn có những bối rối và thắc mắc với con trẻ trong gia
đình, hãy email chia sẻ với chúng tôi qua địa chỉ: embehanhphucvn@gmail.com .Các bạn cũng có thể truy cập
vào website embehanhphuc.vn để tìm kiếm các bài viết đi theo triết lý ‘dõi theo trẻ’, để tìm hiểu về sự phát
triển của trẻ thơ trong giai đoạn xây dựng nền tảng nhân cách trong 6 năm đầu đời. Tạm biệt và hẹn gặp lại các
bạn vào thứ 3 tuần sau.