(chuỗi bài: Tự nhiên hay Môi trường/Di truyền hay giáo dục)

Bốn ngày sau khi thụ thai, thì bào thai bé xíu đã phân bào được 5 lần và trông giống một quả dâu đen đã chín – một cụm gồm 32 tế bào tròn, tổng chung lại cũng không lớn hơn em trứng ban đầu, nhưng đã sẵn sàng trải qua quá trình biệt hóa tế bào cực kỳ quan trọng: chính là lúc tách riêng để tạo thành những loại mô khác nhau trong cơ thể.

Tại bước này thì bào thai được gọi là phôi nang (blastocyst) và theo các thí nghiệm trên chuột thì bất cứ một tế bào nào trong số 32 tế bào gốc của phôi nang này cũng đều có khả năng phát triển thành một cá thể hoàn chỉnh nếu được tách riêng và tự phân bào. Ngược lại, nếu để nguyên như thế (và nếu phôi nang này không tự nhiên tách làm hai – là sinh đôi ấy) thì chỉ có 3 đến 5 trong số các tế bào gốc này sẽ thực tế trở thành con của hai vợ chồng. Những tế bào gốc ít ỏi nằm sâu bên trong phôi nang sẽ sinh ra tất cả các tế bào khác trong cơ thể, và tất cả những tế bào còn lại nằm phía ngoài sẽ tạo thành nhau thai. Tế bào nào trở thành bộ phận cơ thể nào thì hoàn toàn do ngẫu nhiên – tùy vào vị trí của tế bào mà thôi. Vậy thì không phải là vì yếu tố gen của tế bào quyết định, mà do vị trí của tế bào. Đây là một trong những ví dụ cho thấy môi trường có ảnh hưởng đến sự phát triển từ rất sớm.

Nguồn: What’s going on in there? Tác giả: Lise Eliot, bản dịch tiếng Việt: Ths Bùi Đức Tiến

Embehanhphuc: Vậy là phần khối tế bào trong của phôi nang sẽ trở thành cơ thể của bào thai, còn phần khối tế bào bên ngoài sẽ trở thành nhau thai để em bé kết nối với cơ thể của mẹ. Ngay từ những giây phút ban đầu này của sự sống, chúng ta đã chứng kiến sự nỗ lực của cá nhân đó (là phôi thai) để thích nghi và gắn kết với môi trường (là tử cung của người mẹ). Chính phôi thai này tự chủ động tạo ra kết nối với người mẹ, chứ không phải là cơ thể mẹ đã tạo ra nhau thai để nối với em. Thật là một phép màu