TRẺ SƠ SINH CÓ BIẾT CHÁN???

bởi Embehanhphuc | Th7 1, 2021 | Ba năm đầu đời

Tôi không tin vào sự chán (ở trẻ sơ sinh). Tôi nghĩ điều thông thường mà chúng ta gọi (trẻ sơ sinh) là chán thực chất là sự mệt mỏi, hoặc thiếu hứng thú hoặc không đồng ý tham gia với những thứ đang được giới thiệu. Tôi không tin rằng các em bé trở nên chán chường trong một môi trường đủ đầy. Thực ra, đó chính là sự phóng chiếu của chính chúng ta: Chúng ta nghĩ rằng trẻ buồn chán. Trẻ có thể phát triển một sự bao dung lớn hoặc phát sinh nhu cầu cho sự kích thích nếu trẻ thường xuyên được kích thích và được giải trí. Và cái giá phải trả là gì? Ba mẹ sẽ phải trở thành những nhân vật giải trí càng ngày càng giỏi hơn.

Hãy tin tưởng em bé của bạn. Em bé biết điều gì là tốt nhất cho bé, dù đó là tự mút ngón tay hay nhìn ngắm ánh nắng chiếu qua khung cửa sổ. Trẻ sẽ làm các hoạt động mà trẻ có khả năng làm và sẵn sàng để làm. Không nhiều hơn, không ít hơn….

Nguồn: embehanhphuc lược dịch từ Your self-confident baby, Magda Gerber (sáng lập viên của phương pháp RIE)

ĐÔI BÀN TAY CỦA TRẺ SƠ SINH

bởi Embehanhphuc | Th6 29, 2021 | Ba năm đầu đời

(hay tranh luận về bao tay, bao chân trẻ sơ sinh)

Ngay từ lúc được thụ thai, phôi thai đã bắt đầu có trí nhớ ở cấp độ tế bào (cellular memory). Nhờ đó khi em sinh ra em đã có khá nhiều ‘tri thức’ trong tâm trí của mình. Loại tri thức đầu tiên là hiểu biết về bản thân mình, và loại thứ hai là hiểu về mẹ của mình.

Đôi tay em đã sờ chạm khuôn mặt em, cho vào miệng và mút, cử động… Đây không chỉ là những trải nghiệm đầu tiên để xây dựng body-scheme mà đôi bàn tay này còn là điểm tham chiếu tâm lý quan trọng cho trẻ khi ra đời. Khi trẻ ra đời, thời khắc xẩy ra sự phân tách giữa mẹ và con và em bé sẽ đến với thế giới bên ngoài. Để hỗ trợ cho sự ‘phân tách’ mang tính phát triển này, trẻ cần được kết nối trở lại với những điểm tham chiếu mà em đã xây dựng trong môi trường trước đây. Ngoài giọng nói, nhịp tim, hơi thơ, mùi da thịt của mẹ… là những điểm tham chiếu quan trọng, thì đôi tay của chính em bé cũng quan trọng tương đương như vậy. Chúng ta cần tạo điều kiện để bé được kết nối với chính đôi tay của mình. Và điều này được thực hiện vô cùng đơn giản chỉ bằng cách KHÔNG bao tay bao chân em và hãy để em tự do vận động.

Việc bao tay, bao chân bé sẽ khiến bé không ghi nhận được cảm giác xúc giác từ các phần rất nhạy cảm này của cơ thể là các đầu ngón tay. Trẻ không thể sờ tay vào mặt, mũi của bé, không thể định hướng các bộ phận mà một thời dài trước đây (9 tháng trong bụng mẹ) trẻ đã từng có trải nghiệm và có ký ức về nó. Trẻ như hoang mang giữa một thế giới mới khi mà mọi thứ đều mới mẻ, mà bé lại không thể tìm thấy được những điểm tham chiếu quen thuộc ở thế giới cũ trong bụng mẹ. Chắc hẳn em bé sẽ trải qua một trạng thái hoang mang như khi chúng ta bay đến một đất nước khác và phát hiện ra ai đó đã giải phẫu thẩm mỹ khuôn mặt của mình trong lúc mình ngủ quên ở sân bay và giờ khi mình sờ chạm vào thì không thấy gương mặt như mình đã từng có ký ức và trải nghiệm về nó nữa.

TRANH LUẬN VỀ QUẤN BÉ, TI GIẢ, WHITE NOISE

bởi Embehanhphuc | Th6 26, 2021 | Ba năm đầu đời

Một trong những nỗi ám ảnh của chúng ta khi lần đầu tiên làm ba mẹ là làm sao để con ngủ ngon giấc! Ngày cũng như đêm, chúng ta kỳ vọng con ngủ những giấc dài, liên tục và yên bình. Ngày thì chúng ta đóng cửa, tắt đèn, bước thật khẽ và không ai trong nhà dám ho hắng khi bé đang chợp mắt. Rồi đến đêm thì gần như thức trắng ôm con, ru con, đong đưa, rung lắc… đủ kiểu vậy mà mắt bé vẫn có vẻ tỉnh rụi. Ôi, thiên thần mà chúng ta vừa sinh ra, một em bé nhỏ xíu, đáng yêu với đôi mắt trong veo, vậy mà em đã khiến những bậc ba mẹ 30 tuổi đầu làm người, vững vàng trước nhiều sóng gió cuộc đời nhưng nay như không thể đứng vững bởi tiếng khóc của con. Và cùng với tâm trạng rối ren, ta xông thẳng đến bàn phím để hỏi Bác Google và bác Gúc sẽ dẫn ta đến ma trận của các quick fix mà nếu như thiếu hiểu biết ta có thể lạc lối trong hành trình giáo dục con thơ.

QUẤN BÉ, TI GIẢ, WHITE NOISE

Một loạt các quick fix mà chúng ta dễ dàng được gợi ý đó là dùng quấn bé để bé khỏi giật mình, tiếng ồn nền (white noise) hay dùng vật ghiền hoặc ti giả để LUYỆN bé ngủ. Như các quick fix khác của người lớn (như thuốc giảm đau, viên giảm béo …), các quick fix cho các vấn đề của trẻ sơ sinh ban đầu có vẻ như sẽ tạo ra hiệu quả ngay lập tức. Con khóc thì nhét ti giả vào, con sẽ nín khóc. Con hiếu động và không chịu ngủ thì sẽ quấn con để bé giãy dụa một lúc rồi bất lực và phải lăn ra ngủ… Tuy nhiên nếu chúng ta chịu nghĩ xa hơn một chút, ta sẽ thấy rằng các quick fix này thường sẽ đi kèm với những hệ quả tiêu cực với sự phát triển toàn vẹn của con trẻ chúng ta, tạo ra những thói quen phụ thuộc không đáng có trong hầu hết các trường hợp và tổn thương nghiêm trọng lòng tự trọng của trẻ.

• Quấn bé: bé ảnh hưởng đến quá trình trẻ xây dựng bản đồ tâm trí về cơ thể (body-scheme). Bé cần được tự do vận động, vung chân múa tay để học hiểu về cơ thể của mình. Bản đồ cơ thể này là điều kiện tiên quyết để sau này tâm trí bé tạo ra các phối hợp vận động. Quấn bé cũng là cản trở đối với quá trình xây dựng sự tự tin và lòng tự tôn của trẻ. Hãy nghĩ về một đứa trẻ đang khám phá môi trường, và rồi với lý do ‘Đã đến giờ ngủ của con rồi!’ em sẽ bị ‘gói lại’ và rất khó để nhúc nhích tay chân. Rồi ba mẹ sẽ bồng cái kén đó lên, đung đưa qua lại và sau vài phút khóc lóc và giãy dụa trong vô vọng thì bé sẽ phải rơi vào giấc ngủ.

• Tiếng ồn nền (white noise): mặc dù không có ‘hại’ nhiều như việc quấn bé, nhưng tiếng ồn nền cũng khiến đứa trẻ bị phụ thuộc vào các tác nhân bên ngoài cho một hoạt động căn bản nhất và tự nhiên nhất là ngủ nghỉ. Một con người nên ngủ khi buồn ngủ và cần học được cách tự đi vào giấc ngủ. Chúng ta có thể lên giường ngủ vào một giờ cố định nhưng con người – cũng như mọi con vật khác, sẽ chỉ chìm vào giấc ngủ khi buồn ngủ, khi mệt, và thức dậy khi đã ngủ đủ, đã xạc đủ năng lượng. Không có sinh vật nào trên trái đất này thức và ngủ và thức theo lịch của đồng hồ. Những trẻ sử dụng tiếng ồn nền hầu hết sau một thời gian sẽ bị phụ thuộc và khó đi vào giấc ngủ được khi ở môi trường khác, đồng thời khi ngủ thì cũng dễ thực dậy bởi những tiếng động mạnh. Trẻ cần học được cách đi vào giấc ngủ trong những âm thanh thực của đời sống xung quanh trẻ chứ không phải những âm thanh đều đều giả tạo của white noise, nhạc thiền, tiếng nước chảy/sóng vỗ…

• Ti giả hay vật ghiền: Cũng tương tự như tiếng ồn nền, sử dụng ti giả hay vật ghiền – tạo ra sự phụ thuộc về mặt tâm lý. Chắc chắn trong gen của con người, không có gen nào quy định rằng chúng ta cần vật ghiền, ti giả để ngủ. Đây đích thực là quick fix. Ti giả trong nhiều trường hợp còn làm biến dạng hàm răng trong giai đoạn tạo hình của bộ răng của trẻ và ảnh hưởng đến hệ thống phát âm của trẻ. Một cái khăn ghiền hay thú bông ghiền cũng vậy. Em bé sẽ lớn lên với sự phụ thuộc này, và nhiều em bé thậm chí bị phụ thuộc đến mức em không thể đi bất kỳ đâu nếu không có vật ghiền của em.

CON ĐƯỜNG TỰ NHIÊN

Mọi em bé được sinh ra cùng với những tiềm năng lớn lao để trở thành một con người độc lập. Trợ giúp em bé này hướng đến sự độc lập là mục tiêu mà chúng ta các bậc phụ huynh nên tập trung hỗ trợ ngay cả trong những ngày tháng đầu tiên của cuộc đời.Và nó bao gồm cả những việc rất ‘thường’ như ngủ một cách độc lập. Hãy đón xem những bài viết tới của embehanhphuc.vn để được hướng dẫn cụ thể cách hỗ trợ em bé của bạn Ngủ một cách tự nhiên nhé.

Trần Mai Thúy

Giáo viên Montessori 3-6 được đào tạo bởi IMC

Giáo viên Montessori 0-3 được đào tạo bởi AMI

MINH TRIẾT CỦA SỰ BẤT LỰC

bởi Embehanhphuc | Th6 26, 2021 | Ba năm đầu đời

Trong một thời kỳ dài của đời sống trẻ thơ, cần có ít nhất một người lớn cung cấp thức ăn cùng sự bảo vệ cho trẻ để trẻ thích ứng được với môi trường. Người lớn cũng cần phải chăm sóc và di chuyển trẻ trong môi trường, vì trẻ chưa tự mình làm được… Hình hài nhỏ bé và sự bất lực chưa tự chăm sóc được chính mình ở trẻ sơ sinh đã kích hoạt sự chú ý yêu thương của chúng ta….

Sau khi trẻ sinh ra, trẻ chỉ có thể kêu gọi sự giúp đỡ bằng tiếng khóc… Tiếng khóc của trẻ có tác động đặc biệt tới tâm trí của cha mẹ. Người mẹ bị tác động đặc biệt bởi tiếng gọi này, đó là lý do tại sao mẹ lại là người luôn theo sát, bế ẵm, trò chuyện và làm rất nhiều điều khác cho trẻ. Vì nhu cầu cần được trợ giúp này, rất nhiều mối liên hệ và trợ giúp giữa người với người được hình thành ngay sau khi trẻ chào đời…

Sự chăm sóc thể chất cần cho sự sinh tồn này trở thành trọng tâm cho sự phát triển một mối liên hệ quan trọng và giúp cả hai bên thu nhận những hiểu biết về nhau. Mọi trải nghiệm trong quan hệ tương giao này như sờ chạm, ngửi, nghe và nhìn thấy nhau đều được in hằn vào tâm trí của cả mẹ lẫn con biến người phụ nữ trở thành một người mẹ, và một em bé thành một cậu con trai hoặc cô con gái. Một mối quan hệ yêu thương bắt đầu và mối liên hệ đặc biệt này sẽ giúp trẻ tiếp tục trưởng thành.

Sự bất lực của trẻ sơ sinh lại là một biểu hiện khác của sự thông thái của đời sống trong việc cung cấp những sự phát triển tối ưu những tiềm năng của con người…

Nguồn: Sự thật 3 năm đầu đời của trẻ, Tác giả: Bác sĩ Montanaro, bản dịch tiếng Việt: Nguyễn Bảo Trung

BÍ ẨN TRONG ĐÔI MẮT TRẺ SƠ SINH…

bởi Embehanhphuc | Th6 22, 2021 | Ba năm đầu đời

Đôi mắt này rất sáng từ ngày tháng đầu tiên. Đôi mắt của trẻ thể hiện một niềm thích thú lớn lao và một sức mạnh quan sát. Lúc nào trẻ cũng nhìn với sự chú tâm…Nhìn vào đôi mắt chúng, bạn sẽ thấy trẻ nhìn chằm chằm vào một thứ trong một khoảng thời gian dài. Trẻ hút lấy hình ảnh từ môi trường với một năng lượng lớn lao. Và một nguồn sức mạnh to lớn. Vô thức đang khảo sát môi trường. Trẻ tiếp nhận mọi thứ xung quanh thông qua các giác quan. Và thấm hút từ môi trường thông qua các giác quan của trẻ với nguồn năng lượng tuyệt vời này.

Đôi mắt trẻ thơ như hai ngôi sao, cố định, chăm chú nhìn thứ gì đó…Trẻ phải nhìn vào thế giới bên ngoài để chuẩn bị cho tương lai…

Chúng ta phải đưa trẻ tham gia vào thế giới. Và ở đó trẻ có thể nhận được tất cả những ấn tượng mà trẻ cần. Có lẽ trẻ sẽ thấm hút những ấn tượng này vào tiềm thức. Chúng ta không biết có bao nhiêu ấn tượng mà trẻ thấm hút được…Nhưng nếu chúng ta mang trẻ theo bên cạnh thì trẻ sẽ có thể thu nhận được nhiều hơn là đặt trẻ ở một chỗ. Trẻ phải nhìn thấy tất cả các màu sắc nhiều lần trong môi trường. Trẻ trở nên phấn khích khi nhìn thấy nước đổ ra từ một cái bình rót vào cốc hoặc khi trẻ nhìn thấy một em bé khác. Trẻ thích xem mọi thứ xảy ra trong cuộc sống, vì vậy chúng ta phải cho trẻ cơ hội để nhìn thấy mọi thứ.

Trẻ phải được đi khắp nơi và nhìn thấy mọi thứ. Trẻ phải có cơ hội nhìn thấy tất cả những điều đẹp đẽ trong cuộc sống!!!

Nguồn: lược dịch từ bài giảng Tâm lý học vô thức, London’s 1946 lectures, Maria Montessori