Một trong những nỗi ám ảnh của chúng ta khi lần đầu tiên làm ba mẹ là làm sao để con ngủ ngon giấc! Ngày cũng như đêm, chúng ta kỳ vọng con ngủ những giấc dài, liên tục và yên bình. Ngày thì chúng ta đóng cửa, tắt đèn, bước thật khẽ và không ai trong nhà dám ho hắng khi bé đang chợp mắt. Rồi đến đêm thì gần như thức trắng ôm con, ru con, đong đưa, rung lắc… đủ kiểu vậy mà mắt bé vẫn có vẻ tỉnh rụi. Ôi, thiên thần mà chúng ta vừa sinh ra, một em bé nhỏ xíu, đáng yêu với đôi mắt trong veo, vậy mà em đã khiến những bậc ba mẹ 30 tuổi đầu làm người, vững vàng trước nhiều sóng gió cuộc đời nhưng nay như không thể đứng vững bởi tiếng khóc của con. Và cùng với tâm trạng rối ren, ta xông thẳng đến bàn phím để hỏi Bác Google và bác Gúc sẽ dẫn ta đến ma trận của các quick fix mà nếu như thiếu hiểu biết ta có thể lạc lối trong hành trình giáo dục con thơ.

QUẤN BÉ, TI GIẢ, WHITE NOISE

Một loạt các quick fix mà chúng ta dễ dàng được gợi ý đó là dùng quấn bé để bé khỏi giật mình, tiếng ồn nền (white noise) hay dùng vật ghiền hoặc ti giả để LUYỆN bé ngủ. Như các quick fix khác của người lớn (như thuốc giảm đau, viên giảm béo …), các quick fix cho các vấn đề của trẻ sơ sinh ban đầu có vẻ như sẽ tạo ra hiệu quả ngay lập tức. Con khóc thì nhét ti giả vào, con sẽ nín khóc. Con hiếu động và không chịu ngủ thì sẽ quấn con để bé giãy dụa một lúc rồi bất lực và phải lăn ra ngủ… Tuy nhiên nếu chúng ta chịu nghĩ xa hơn một chút, ta sẽ thấy rằng các quick fix này thường sẽ đi kèm với những hệ quả tiêu cực với sự phát triển toàn vẹn của con trẻ chúng ta, tạo ra những thói quen phụ thuộc không đáng có trong hầu hết các trường hợp và tổn thương nghiêm trọng lòng tự trọng của trẻ.

• Quấn bé: bé ảnh hưởng đến quá trình trẻ xây dựng bản đồ tâm trí về cơ thể (body-scheme). Bé cần được tự do vận động, vung chân múa tay để học hiểu về cơ thể của mình. Bản đồ cơ thể này là điều kiện tiên quyết để sau này tâm trí bé tạo ra các phối hợp vận động. Quấn bé cũng là cản trở đối với quá trình xây dựng sự tự tin và lòng tự tôn của trẻ. Hãy nghĩ về một đứa trẻ đang khám phá môi trường, và rồi với lý do ‘Đã đến giờ ngủ của con rồi!’ em sẽ bị ‘gói lại’ và rất khó để nhúc nhích tay chân. Rồi ba mẹ sẽ bồng cái kén đó lên, đung đưa qua lại và sau vài phút khóc lóc và giãy dụa trong vô vọng thì bé sẽ phải rơi vào giấc ngủ.

• Tiếng ồn nền (white noise): mặc dù không có ‘hại’ nhiều như việc quấn bé, nhưng tiếng ồn nền cũng khiến đứa trẻ bị phụ thuộc vào các tác nhân bên ngoài cho một hoạt động căn bản nhất và tự nhiên nhất là ngủ nghỉ. Một con người nên ngủ khi buồn ngủ và cần học được cách tự đi vào giấc ngủ. Chúng ta có thể lên giường ngủ vào một giờ cố định nhưng con người – cũng như mọi con vật khác, sẽ chỉ chìm vào giấc ngủ khi buồn ngủ, khi mệt, và thức dậy khi đã ngủ đủ, đã xạc đủ năng lượng. Không có sinh vật nào trên trái đất này thức và ngủ và thức theo lịch của đồng hồ. Những trẻ sử dụng tiếng ồn nền hầu hết sau một thời gian sẽ bị phụ thuộc và khó đi vào giấc ngủ được khi ở môi trường khác, đồng thời khi ngủ thì cũng dễ thực dậy bởi những tiếng động mạnh. Trẻ cần học được cách đi vào giấc ngủ trong những âm thanh thực của đời sống xung quanh trẻ chứ không phải những âm thanh đều đều giả tạo của white noise, nhạc thiền, tiếng nước chảy/sóng vỗ…

• Ti giả hay vật ghiền: Cũng tương tự như tiếng ồn nền, sử dụng ti giả hay vật ghiền – tạo ra sự phụ thuộc về mặt tâm lý. Chắc chắn trong gen của con người, không có gen nào quy định rằng chúng ta cần vật ghiền, ti giả để ngủ. Đây đích thực là quick fix. Ti giả trong nhiều trường hợp còn làm biến dạng hàm răng trong giai đoạn tạo hình của bộ răng của trẻ và ảnh hưởng đến hệ thống phát âm của trẻ. Một cái khăn ghiền hay thú bông ghiền cũng vậy. Em bé sẽ lớn lên với sự phụ thuộc này, và nhiều em bé thậm chí bị phụ thuộc đến mức em không thể đi bất kỳ đâu nếu không có vật ghiền của em.

CON ĐƯỜNG TỰ NHIÊN

Mọi em bé được sinh ra cùng với những tiềm năng lớn lao để trở thành một con người độc lập. Trợ giúp em bé này hướng đến sự độc lập là mục tiêu mà chúng ta các bậc phụ huynh nên tập trung hỗ trợ ngay cả trong những ngày tháng đầu tiên của cuộc đời.Và nó bao gồm cả những việc rất ‘thường’ như ngủ một cách độc lập. Hãy đón xem những bài viết tới của embehanhphuc.vn để được hướng dẫn cụ thể cách hỗ trợ em bé của bạn Ngủ một cách tự nhiên nhé.

Trần Mai Thúy

Giáo viên Montessori 3-6 được đào tạo bởi IMC

Giáo viên Montessori 0-3 được đào tạo bởi AMI